Kıdem Tazminatı Tavanının Hukuki Niteliği ve Uygulaması
Kıdem tazminatı, işçinin işverene bağlı olarak çalıştığı her yıl için, bir aylık ücreti tutarında ödenen bir tazminattır. Kıdem tazminatı, işçinin iş sözleşmesinin feshi halinde, işçiye ödenmesi zorunlu bir haktır.
Kıdem tazminatının miktarı, işçinin çalıştığı süre ve ücretine göre belirlenir. Ancak, kıdem tazminatı miktarı, her yıl belirlenen bir tavan ile sınırlandırılmıştır. Bu tavana kıdem tazminatı tavanı adı verilir.
Genel Tavan
Kıdem tazminatı genel tavanı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek devlet memuruna 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu Hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu üst sınır genel tavan olarak adlandırılmaktadır.
Genel tavan, her yıl memur maaş katsayılarının artmasıyla birlikte güncellenir. 2024 yılı için belirlenen genel tavan, 35.058,58 TL’dir.
Özel Tavan
Özel tavan ise 1475 Sayılı Yasanın 14/6. Fıkrasında öngörülmektedir. Buna göre, işçinin iş sözleşmesinin yaşlılık veya malullük aylığına hak kazanması ve T.C. Emekli Sandığına tabi olarak hizmetlerinin bulunması durumunda, son kamu kurumu işverenince Emekli Sandığına tabi hizmetleri için ödenmesi gereken kıdem tazminatı tutarı, anılan kanun hükümlerine göre ödenmesi gereken emeklilik ikramiyesi için öngörülen miktarı geçemez.
Özel tavan, işçinin yaşlılık veya malullük aylığının başlangıç tarihi esas alınarak belirlenir.
Kıdem Tazminatı Tavanının Uygulanması
Kıdem tazminatı tavanının uygulanması, zorunludur. Kıdem tazminatı tavanı, işçi lehine olsa dahi, işçi ve işveren arasında yapılan sözleşmelerle aşılamaz.
Kıdem tazminatı tavanını aşan kıdem tazminatı ödemeleri, sebepsiz zenginleşme olarak kabul edilebilir ve daha sonra sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri alınabilir.
Kıdem tazminatı tavanı, işçinin iş sözleşmesinin feshi halinde, işçiye ödenecek kıdem tazminatının miktarını sınırlayan bir düzenlemedir. Kıdem tazminatı tavanının uygulanması, işçilerin haklarını korumaya yöneliktir.
Selman Yaray
Avukat – Arabulucu – Bilirkişi
